Gebruikersprivacy

Gebruikersprivacy is het recht en de praktijk om de persoonlijke levenssfeer en gegevens van personen te beschermen bij het gebruik van digitale diensten, zoals websites, apps en apparaten. Het omvat hoe gegevens worden verzameld, opgeslagen, gebruikt en gedeeld, en hoe gebruikers controle kunnen uitoefenen over hun informatie. Voorbeelden van persoonsgegevens zijn identificatoren, contactgegevens, aankoopgeschiedenis, locatiegegevens en online gedrag.

In de Europese Unie is de Algemene Verordening gegevensbescherming (AVG) van toepassing. In Nederland werkt de AVG samen met nationale uitvoeringswetgeving. Organisaties die persoonsgegevens verwerken, kunnen optreden als verwerkingsverantwoordelijke of als verwerker en moeten voldoen aan principes zoals transparantie, doelbinding, gegevensminimalisatie en beveiliging. De verwerkingsbasis kan toestemming, contractuele noodzaak, wettelijke verplichting, vitale belangen of gerechtvaardigd belang zijn.

Betrokkenen hebben onder de AVG diverse rechten, waaronder inzage in hun persoonsgegevens, rectificatie, wissing (recht op vergetelheid), beperking van verwerking, overdraagbaarheid van gegevens en bezwaar tegen verwerking of profiling. Toestemming kan te allen tijde ingetrokken worden. Voor risicovolle verwerking is vaak een data protection impact assessment vereist, en organisaties moeten duidelijke privacymededelingen geven.

Belangrijke principes zijn rechtmatigheid, eerlijkheid en transparantie; doelbinding; gegevensminimalisatie; nauwkeurigheid; opslagbeperking; integriteit en vertrouwelijkheid; en verantwoording. Praktijken die daarmee samenhangen zijn privacy by design en privacy by default, duidelijke privacyverklaringen, en beheer van cookies en tracking. Daarnaast geldt bij ernstige datalekken vaak een meldplicht aan toezichthouders en, indien mogelijk, aan betrokkenen. Internationale gegevensoverdrachten vereisen passende waarborgen om een gelijkwaardig beschermingsniveau te handhaven.