GUVsystemen

GUV-systemen, voluit germicidale UV-systemen, zijn installaties die gebruik maken van ultraviolet-C (UV-C) straling om micro-organismen in lucht, water en op oppervlakken te inactiveren. De werking berust op schade aan het DNA of RNA van verwekkers zoals bacteriën, virussen en schimmels, waardoor vermenigvuldiging wordt voorkomen. UV-C-straling wordt doorgaans geleverd door kwikdamplampen of UV-C-LEDs en heeft meestal een golflengte rond 254 nanometer.

Er zijn verschillende configuraties van GUV-systemen. In-duct UV-C systemen worden in ventilatie- of HVAC-installaties geplaatst om luchtstromen te desinfecteren terwijl deze door het systeem worden getrokken. Upper-room systemen worden aan het plafond of hoog in een ruimte geplaatst en bestralen de vrije lucht in de kamer; door convectie komt de lucht in contact met het stralingsveld zonder directe blootstelling voor aanwezigen. Daarnaast bestaan waterdisinfectie-installaties die water door een UV-C-kamer sturen voor drinkwater of proceswater, en draagbare of oppervlaktegerichte systemen voor kortdurende desinfectie.

De effectiviteit hangt af van de dosis UV-C die het doelorganisme ontvangt (fluente dosis). Belangrijke factoren zijn onder meer de aard van het micro-organisme, de helderheid of troebelheid van het medium (voor water), de luchtstroming en eventuele schaduwwerking. Voor water kan troebelheid de stralingspenetratie belemmeren, terwijl bij luchtoplossing schaduw en onvoldoende menging de desinfectie beïnvloeden.

Veiligheid en regelgeving zijn cruciaal bij GUV-systemen. UV-C kan huid en ogen beschadigen, dus systemen zijn voorzien van afschermingen, interlocks en duidelijke veiligheidsinstructies. Er bestaan normen en richtlijnen voor fotobiologische veiligheid (zoals EN 62471) en specifieke installatievereisten voor HVAC- en watertoepassingen.

Onderhoud en levensduur: UV-C-lampen en -bronnen degraderen na verloop van tijd in lumenvermogen en moeten periodiek worden vervangen. Regelmatige reiniging van huishoud- of bedrijfsinstallaties en controle op nabijheidsbeveiligingen zijn essentieel voor blijvende effectiviteit. GUV-systemen worden vaak ingezet in gezondheidszorg, laboratoria, voedsel- en drankenindustrie en openbare gebouwen als aanvullende desinfectiemethode.