Discursieve

Discursieve is een Nederlands bijvoeglijk naamwoord dat verwijst naar zaken die met discours of discussie te maken hebben. In vakgebieden als taalkunde, literatuurwetenschap en retoriek wordt het gebruikt om een manier van redeneren of schrijven te beschrijven die gericht is op argumentatie, toelichting en het verkennen van meerdere onderwerpen, in plaats van op een strikt lineair of puur deductief proces.

Het begrip is afgeleid van het Latijnse discursus en is in de wetenschappelijke taal via Franse en Engelse bronnen ingeburgerd geraakt. In analyse en interpretatie verwijst discursieve benadering naar een methode waarbij een reeks gedachten, voorbeelden en tegenargumenten gestaag aan elkaar wordt geregen en waarin de conclusie zich uit de verbondenheid van verschillende elementen ontvouwt.

In de context van redenering onderscheidt men vaak tussen een discursieve aanpak en meer formeel logische, strikt systematische benaderingen. Discursieve redenering is vaak breed en genuanceerd: zij verwerkt diverse premissen, toelichtingen en bewijzen, maar kan tegelijk als omslachtig of afdwijkend worden ervaren wanneer er onnodige digressies voorkomen of wanneer de structuur vaag is.

In het schrijven en in teksten kan discursieve stijl kenmerken hebben als onderwerpverkenning via toelichtingen, illustraties en verwijzingen naar verwante kwesties. De methode legt nadruk op verbindingen tussen delen en op de contextuele betekenis, eerder dan op een rigide, stapsgewijze opbouw.

Zie ook: discursus, discursiviteit, digressie, discursief.