ontvouwt

Ontvouwt is de derde persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van het Nederlandse werkwoord ontvouwen. Ontvouwen betekent letterlijk het openen door het weghalen van vouwen, en kan ook figuurlijk betekenen Dat iets zich openbaart of zich ontwikkelt. De basis van het woord is vouwen (fold), met het prefix ont- dat vaak een verwijderen of openen aanduidt.

Etymologie en gebruik

Ontvouwen is een samenstelling van ont- en vouwen en is in het moderne Nederlands gangbaar in zowel fysieke als figuratieve betekenissen. In lichamelijke contexten gaat het om iets wat zich uitvouwt of zich ontvouwt door het verwijderen van vouwen, zoals een kaart, doek of tent. In figuurlijke zin wordt ontvouwen gebruikt voor gebeurtenissen, plannen of verhalen die zich geleidelijk presenteren, bijvoorbeeld een plot dat zich stap voor stap openbaart.

Grammaticale noten

Ontvouwt wordt gebruikt met een ongetemde stam vouw en heeft de standaard vervoegingen voor een regelmatig werkwoord. In zinnen met een wederkerend voornaamwoord kan men zeggen: “Het verhaal ontvouwt zich.” De term wordt soms vergeleken met uitvouwen; uitvouwen verwijst vaker naar het fysieke uitvouwen, terwijl ontvouwen ook een bredere, figuurlijke opening impliceert.

Voorbeelden

Het doek ontvouwt zich wanneer het licht op het podium valt. De kaart ontvouwt zich op het bureau. Het verhaal ontvouwt zich in drie hoofdstukken, terwijl de spanning toeneemt. Zo biedt ontvouwen een veelzijdig middel om zowel tastbare als abstracte openingen te beschrijven.