Dempingstechnieken

Dempingstechnieken zijn methoden om trillingen en resonanties te verminderen door dissipatie van energie in een systeem. Ze worden ingezet in de bouw, machinebouw, elektronica en akoestiek om prestaties, comfort en veiligheid te verbeteren en schade door overmatige trillingen te voorkomen.

Demping kan passief of actief zijn. Passieve demping levert dissipatie zonder externe energietoetraging, terwijl actieve demping sensoren en regelingen gebruikt om tegenwerkende krachten te genereren en zo de trillingen te sturen. Er bestaan ook semiactieve systemen die tussen deze twee benaderingen in liggen.

Onder passieve demping vallen onder meer viscose demping (dempingskrachten die ongeveer evenredig zijn met snelheid), frictiedempers (wrijving tussen oppervlakken), hysteretische en structurele demping (energieverlies in materialen), en dempingslagen of porieuze materialen die geluid absorberen. Daarnaast zijn getunede massa-dempers systemen waarin een extra massa op een juiste frequentie is afgesteld om resonanties te bestrijden.

Onder actieve en semiactieve demping staan regelingen en verstelbare dempers die via sensoren en actuatoren trillingen daadwerkelijk tegenwerken. Semiactieve opties zoals magnetorheologische of piezo-elektrische dempers kunnen de demping variabel houden zonder grote energiekosten.

Toepassingen omvatten gebouwen en bruggen (seismische demping, tuning van massa-dempers in hoge gebouwen), voertuigen en vliegtuigen (ophanging en motorondersteuning), elektronische voedingen (snubbers en ruisreductie) en akoestische bouwmaterialen (geluidsabsorptie en resonatorstructuren).

Belangrijke ontwerpkenmerken zijn de dempingratio en de kwaliteit (Q), lineariteit en temperatuurafhankelijkheid. Ontwerpen balanceren gewicht, kosten en betrouwbaarheid met de gewenste trillingsreductie en performance.