CommonLawSystemen

CommonlawSystemen (ook wel common-law-systemen genoemd) verwijzen naar juridische systemen waarin regels en rechtsbeginselen hoofdzakelijk voortvloeien uit rechterlijke uitspraken en precedenten, in plaats van uit uitgebreide wettelijke codes. Ze ontstonden in Engeland en zijn wereldwijd verspreid door kolonialisatie, met name in voormalige Britse koloniën. In deze systemen spelen rechters een centrale rol bij het ontwikkelen en interpreteren van wetten. Rechtsvinding gebeurt doorgaans via een adversair proces, waarbij partijen bewijs leveren en de rechter beslissingen baseert op eerder vastgestelde uitspraken.

Belangrijke kenmerken zijn onder meer stare decisis (het bindende karakter van precedenten), een hiërarchie van rechtbanken en de combinatie van common law met statute law. Equity en rechtsherstel hebben in veel rechtsgebieden een aparte ontwikkeling doorgemaakt. In sommige systemen bestaan ook jury's in bepaalde zaken. Wetten bestaan naast jurisprudentie en kunnen worden gewijzigd door de wetgever, maar de toepassing van regels blijft doorgaans afhankelijk van interpretatie door rechters en voortbouwende jurisprudentie.

Precedent vormt de kern: de ratio decidendi van een uitspraak is bindend voor toekomstige gevallen, terwijl obiter dicta een informatieve functie hebben. In deze systemen ligt de nadruk op het eerder vastgestelde recht en de mogelijkheid om regels aan te passen aan nieuwe omstandigheden.

Voorbeelden van landen met sterke common-law-tradities zijn het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten, Canada (buiten Quebec), Australië, Nieuw-Zeeland, India, Singapore en Hongkong. De systemen variëren per jurisdictie in procedurele details en in de mate waarin wetgeving en jurisprudentie elkaar controleren.

Voordelen van common-law-systemen zijn flexibiliteit en aanpassingsvermogen; nadelen kunnen complexiteit, kosten en een zekere onvoorspelbaarheid zijn, afhankelijk van de jurisdictie.