BCGvaccinatie

BCGvaccinatie, of Bacillus Calmette-Guérin-vaccinatie, is een vaccin tegen tuberculose (TB). Het bevat een verzwakte stam van Mycobacterium bovis en wordt meestal intradermaal toegediend, vaak op de bovenarm. De stof is bedoeld om gevaccineerden te beschermen tegen tuberculose, met name tegen ernstige vormen bij kinderen.

De effectiviteit van BCG varieert. Het vaccin biedt doorgaans degelijke bescherming tegen ernstige TB-achtige ziekten zoals tuberculeuze meningitis en disseminatie bij jonge kinderen. De bescherming tegen long TB bij volwassenen is minder voorspelbaar en verschilt per populatie en blootstellingsrisico. BCG is daarom geen garantie voor volledige immuniteit tegen TB.

Toediening en landenspraktijk verschillen. In sommige landen wordt BCG routinematig aan alle nieuwe geboren kinderen gegeven, terwijl andere landen het vaccin uitsluitend toedienen aan personen met een verhoogd risico of in regio’s met hoge TB-incidentie. De vaccinatierichtlijnen variëren bovendien veel tussen landen en over tijd.

Bijwerkingen en veiligheidsprofiel. De meeste reacties zijn lokaal: roodheid, zwelling en soms lichte kans op een ontsteking van de injectieplaats. Ernstige bijwerkingen zijn zeldzaam, maar kunnen optreden, vooral bij mensen met een ernstige immuniteitsstoornis. Personen met een verzwakt immuunsysteem lopen een groter risico op disseminatie van de BCG-stam.

Diagnostische implicaties. BCG kan de uitslag van de tuberculinehuidtest (TST) beïnvloeden, wat interpretatie compliceren kan. Bloedtesten zoals IGRA blijven doorgaans onveranderd door BCG-vaccinatie en kunnen nuttig zijn bij screening.

Contra-indicaties en overwegingen. Vaak worden actieve TB-infectie en ernstige immuniteitsstoornissen beschouwd als contra-indicatie. Zwangerschap is niet altijd een absolute reden om uit te stellen; dit wordt per richtlijn bepaald. Lokale aanbevelingen geven richting aan wie wel of niet gevaccineerd wordt.