trekweerstand

Trekweerstand is een materiaaleigenschap die de weerstand van een materiaal tegen een trekkracht beschrijft. In de praktijk wordt het begrip vaak geuit als treksterkte of breeksterkte: de maximale trekbelasting die het materiaal kan weerstaan voordat het faalt of blijvend vervormt. Daarnaast onderscheidt men soms de yield strength, het punt waarop plastische vervorming begint, en de ultimate tensile strength (UTS), de hoogste spanning die nog gevolgd wordt door breuk.

De trekweerstand wordt vastgesteld door een trekproef (tensile test) met een universal testing machine. Een proefstuk met een gestandaardiseerde vorm wordt onder toenemende trekkracht belast totdat het breekt. Door de spanning-rekcurve verkrijgt men eigenschappen zoals yield strength, UTS, rek bij breuk en elongatie. Eenheden zijn meestal megapascals (MPa) voor spanning, of conversies naar Newtonen per vierkante millimeter.

Factoren die de trekweerstand beïnvloeden zijn onder meer temperatuur, snelheid van belasting (strain rate), de microstructuur en samenstelling van het materiaal, omgevingsomstandigheden zoals vochtigheid en aanwezigheid van verontreinigingen, en productiewijze (legering, warmtebehandeling, krimpen). Verschillen tussen metalen, polymeren en keramische materialen zijn aanzienlijk: metalen hebben vaak duidelijk afgebakende yield- en UTS-waarden, terwijl keramiek en sommige polymeren andere gedragspatronen vertonen en soms minder ductiel zijn.

Toepassingen van trekweerstand zijn onder meer materiaalkeuze en ontwerp van structurele onderdelen, waar veiligheidsfactoren en betrouwbaarheid cruciaal zijn. Bij testing en kwaliteitscontrole worden trekproeven gebruikt om te controleren of materiaalconsistentie en specificaties worden gehaald.

Zie ook: treksterkte, breeksterkte, yield strength, spannings- rekdiagram, proefstand.