tolerantiezone

Tolerantiezone is een begrip uit tolerantie van onderdelen en beschrijft de regio in de ruimte waarin een kenmerk van een gefabriceerd onderdeel moet liggen. Deze zone wordt bepaald door dimensionale toleranties en geometrische toleranties, en door de relatie tot referentiepunten en datumvlakken. De tolerantiezone geeft aan welk gebied aan de werkelijkheid voldoende nauwkeurig moet blijven om aan de ontwerpeisen te voldoen.

De vorm van de tolerantiezone hangt af van het kenmerk. Voor een cilindrisch kenmerk zoals een gat of een as is de tolerantiezone meestal cylindrisch en coaxiaal met de as van het kenmerk, met een diameter die afgeleid is uit de gegeven tolerantie. Voor andere kenmerken kan de zone bolvormig, conisch of een combinatie zijn. Bij geometrische toleranties kan de zone ook een vast volume zijn die betrekking heeft op dat kenmerk ten opzichte van datumpunten.

Voorbeeld: een gat met nominale diameter 20 mm en tolerantie ±0,1 mm heeft een tolerantiezone die een cilindrische regio is langs de as van het gat, met een toelaatbare afwijking in diameter. Het werkelijke gat moet dus binnen deze zone liggen. Bij een positie-tolerantie kan de zone voor de centrumlieg bevinden zich relatief tot referenties en moet het gatencentrum binnen die zone blijven.

Belang: de tolerantiezone vormt de basis voor inspectie en kwaliteitscontrole en beïnvloedt de montagepas, functionaliteit, kosten en betrouwbaarheid van assemblages. Een duidelijke omschrijving vermindert ambiguïteit en zorgt ervoor dat onderdelen uitwisselbaar zijn. Het concept is centraal in GD&T en precisie-engineering.