temperatuurpunt

Temperatuurpunt is in de natuur- en materiaalkunde een term die verwijst naar de temperatuur waarbij een stof of systeem een opvallende wijziging ondergaat in zijn toestand of in zijn gedrag. Het wordt vaak gebruikt als verzamelnaam voor karakteristieke temperatuurwaarden die fasenovergangen of andere structurele veranderingen aanduiden. Veelvoorkomende temperatuurpunten zijn onder meer het smeltpunt (fysische overgang van vast naar vloeibaar), het kookpunt (vloeistof naar damp bij een gegeven druk) en het sublimatiepunt (vast naar gas). Daarnaast bestaan er combinatiepunten zoals het driepuntspunt, waarbij drie fasen gelijktijdig in evenwicht verkeren bij een specifieke temperatuur en druk.

Daarnaast kunnen materials science en fysica spreken over temperatuurpunten die andere orde-overgangen beschrijven, zoals de Curie-temperatuur (overgang van ferromagnetisch naar paramagnetisch gedrag), of kristallografische transitiepunten.

Het exacte temperatuurpunt hangt af van de druk en de samenstelling; bij een pure stof op standaarddruk kan men de temperatuur van smeltpunt en kookpunt geven, maar bij andere druk zullen deze waarden wijzigen. Het driepuntspunt is een bijzondere toestand waarin gas, vloeistof en vast gelijktijdig in evenwicht bestaan.

In de industrie en analyse dienen temperatuurpunten als referentie bij kwaliteitscontrole, raffinage en procesontwerp; ze worden gemeten met behulp van calorimetrie, differential scanning calorimetry, of eenvoudig met smelt- en kookpuntmethoden.

Zie ook: smeltpunt, kookpunt, driepuntspunt, Curie-temperatuur.