temperatuuren

Temperatuur is een maat voor de thermische toestand van een stof of systeem en geeft aan hoe warm of koud het is. Het is een intensieve grootheid: bij gelijke temperatuur kan er geen netto warmte-uitwisseling plaatsvinden tussen twee systemen in direct contact. In de thermodynamica bepaalt temperatuur de richting van het warmtetransport, omdat warmte van hogere naar lagere temperatuur stroomt.

Temperatuur wordt gemeten met een thermometer en uitgedrukt in verschillende temperatuurschalen, waaronder Celsius (°C), Kelvin (K) en Fahrenheit (°F). Absolute nul is −273,15 °C (0 K). Omrekeningen zijn gebruikelijk: °C naar °F gebeurt via (°C × 9/5) + 32 en °C naar K via °C + 273,15.

Meetinstrumenten variëren van eenvoudige vloeistofthermometers tot moderne elektronische apparaten. Traditionele methoden gebruikten kwik of alcohol in glazen buisjes; hedendaagse instrumenten zijn gebaseerd op weerstand (RTD en thermokoppels) of infraroodstraling. De keuze hangt af van gewenste nauwkeurigheid, bereik en omgeving.

Temperatuur speelt een centrale rol in weer en klimaat, geneeskunde en industrie. Het bepaalt de eigenschappen van materialen, reactiesnelheden en het comfortniveau. In de geneeskunde wordt temperatuur gebruikt om koorts te controleren en in laboratoria om reactiesnelheden te bestuderen.

Historisch gezien hebben wetenschappers zoals Daniel Fahrenheit en Anders Celsius temperatuurschalen ontwikkeld die lange tijd gangbaar zijn, terwijl de absolute kelvin-schaal, genoemd naar Lord Kelvin, een belangrijke basis biedt voor wetenschap en technologie.