stikstofanalyse

Stikstofanalyse is een verzamelnaam voor analytische methoden die stikstof en stikstofvormen in uiteenlopende monsters bepalen, zoals bodem, water, voedsel en planten. Doel is zowel de totale hoeveelheid stikstof als de verdeling in specifieke vormen vast te stellen.

Totale stikstof: de Kjeldahlmethode (TKN/TN) gebruikt zwavelzuur en katalysatoren om organisch N en ammonium te omzetten in ammoniumsulfaat; de hoeveelheid stikstof wordt vervolgens bepaald met titratie of colorimetrie. De Dumas-methode (elementaire analyse) verbrandt het monster bij hoge temperatuur en meet het gevormde stikstofgas (TN) zonder gebruik van zuren, wat sneller is en minder chemisch afval oplevert.

Stikstofformen: ammonium-N (NH4+-N) kan colorimetrisch worden bepaald (indophenol) of via elektroden; nitraat- en nitriet-N (NO3−-N en NO2−-N) worden meestal bepaald door kleurmeting na reductie van NO3− naar NO2− of via ionchromatografie. Rapportage gebeurt vaak als NOx-N of als NH4-N, NO3-N en NO2-N.

Isotopenanalyse: stikstofisotopen (15N/14N) worden gemeten met IRMS en toegepast voor herkomstbepaling en processtudies in ecologie, landbouw en milieuanalyse.

Monsters en eenheden: veel gebruikte monsters zijn bodem, sediment, oppervlaktewater, grondwater, afvalwater, planten en voedingsmiddelen. Resultaten worden uitgedrukt in mg N per liter of per kilogram, in procent N, of als NH4-N, NO3-N en TN.

Toepassingen en kwaliteitszorg: stikstofanalyse ondersteunt landbouw en fertiliteitsbeheer, waterkwaliteitsmonitoring en milieucontrole, en kwaliteitscontrole in voedsel en voer. Procedures vereisen monsterpreservatie, filtratie voor watermonsters, drogen en fijnmalen voor vaste monsters, en calibratie met referentiematerialen.