ruggengraat

De ruggengraat, ook wel wervelkolom genoemd, is de centrale as van het menselijk skelet. Hij ondersteunt het hoofd en het lichaam, beschermt het ruggenmerg en maakt beweging mogelijk. Daarnaast fungeert hij als aanhechtingspunt voor spieren en ligamenten en draagt hij bij aan de houding en het evenwicht.

Anatomisch bestaat de ruggengraat uit wervels die in de lengte op elkaar zijn gestapeld en met tussenwervelschijven en gewrichtsverbindingen zijn verbonden. Bij een volwassene telt de ruggengraat doorgaans 26 botten als sacrum en coccyx samengloeien, maar in de botopbouw worden vaak 33 wervels als uitgangspunt genoemd: 7 cervicale, 12 thoracale, 5 lumbale, plus 5 sacrale wervels en 4 coccygeale wervels. Het ruggenmerg loopt in het wervelkanaal door de wervelbochten.

De wervelkolom is onderverdeeld in regio’s: de cervicale wervels (nek), de thoracale wervels (borstkas), de lumbale wervels (onderrug), en het sacrale en coccygeale gebied (bekkenregio en staartbeen). De botten staan onderling in een serie van gewrichten, en tussenwervelschijven geven veerkracht en schokdemping. De drie hoofdvormen van kromming bij mensen zijn de cervicale lordose, de thoracale kyfose en de lumbale lordose, die samen zorgen voor hoogte en stabiliteit.

Veel voorkomende problemen betreffen tussenwervelschijven (hernia), scoliose, artrose van de facetgewrichten en osteoporose met kans op fracturen. In figuurlijke zin wordt de ruggengraat vaak gebruikt als metafoor voor de kernsteun van een organisatie of samenleving.

Zie ook: rug-, wervelkolom, ruggenmerg.