modeltoestand

Modeltoestand is een term die in Nederlandse vaktaalgemeenschap wordt gebruikt om de huidige toestand of configuratie van een model aan te duiden. Het verwijst naar een momentopname van de toestanden, variabelen en parameters die een model beschrijven, en wordt gezien als de interne toestand waarmee toekomstige uitkomsten, gedrag en reacties kunnen worden voorspeld.

Een modeltoestand bestaat doorgaans uit een toestandsvector met variabelen die de toestand van het systeem weergeven. Voorbeelden zijn positie en snelheid in mechanische systemen, of temperatuur en druk in thermodynamische modellen. In computermodellen kan de toestand ook bestaan uit booleaanse vlaggen, tellingen of interne notities die de modellering van processen sturen.

Bij dynamische modellen evolueert de modeltoestand in de tijd volgens een regelschema, bijvoorbeeld x_{t+1} = f(x_t, u_t, w_t). De relatie tussen waarnemingen en de toestand wordt vaak onderzocht via toestandsinschatting, waarbij men probeert de huidige modeltoestand af te leiden uit meetgegevens y_t = h(x_t, v_t).

Toepassingen van het concept komen voor in controlekunde, systeemanalyse, natuurwetenschappen en economische modellering. In controle- en signaalverwerkingstaken vormt de accuracy bepaling van de modeltoestand een cruciale stap voor het maken van voorspellingen of het sturen van het systeem.

Het begrip is niet universeel gestandaardiseerd; in verschillende vakgebieden kan men termen als toestand, toestandsruimte of toestandsvector gebruiken, en de interpretatie van de modeltoestand kan variëren van puur wiskundig tot meer operationeel.

Zie ook: toestandsruimte, toestandsvector, modelruimte, Kalman-filter, staatssysteem.