leidinggas

Leidinggas is de gas die via een nationaal netwerk van gasleidingen bij eindgebruikers wordt geleverd. In de huidige Nederlandse context verwijst de term meestal naar aardgas dat door het transport- en distributienetwerk van gasbedrijven bij woningen en bedrijven terechtkomt. Historisch gezien kon leidinggas ook coalgas zijn uit gasfabrieken (stadsgas), maar tegenwoordig is aardgas de belangrijkste bron voor verwarming, koken en processen.

Infrastructuur en levering: het hoogspannings-/transmissienetwerk voert gas van productie- en opslaglocaties naar regio’s, en wordt beheerd door Gasunie. Regionale netbeheerders verzorgen de distributie tot aan de aansluiting van woningen en bedrijven. De eindgebruiker meet afname met een gasmeter en verkrijgt gas via een leverancier. De druk is hoog in het transmissiesysteem en laag in de woningnetten; beveiliging en kwaliteitscontrole zijn vastgesteld door wet- en regelgeving.

Samenstelling en veiligheid: aardgas bestaat hoofdzakelijk uit methaan, met kleine hoeveelheden andere koolwaterstoffen en onzuiverheden. Om lekkages gemakkelijk op te merken wordt geurstof mercaptan toegevoegd. Bij storingen zorgen afsluiters, drukregelaars en beveiligingssystemen voor de veiligheid. Gebruikers worden geadviseerd bij onveilige situaties of geur van gas.

Regulering en gebruik: de gasvoorziening valt onder nationale en Europese regelgeving en wordt gemonitord door de Autoriteit Consument & Markt (ACM) en andere toezichthouders. Huishoudelijk wordt leidinggas vooral gebruikt voor verwarming, koken en warm water, en in de industrie voor procesverwarming en stoomproductie.

Historisch perspectief en transitie: sinds de opsporing van grote gasvelden (onder meer Groningen) groeide het leidingnet aanzienlijk. De gasproductie neemt af en Nederland streeft naar een energietransitie met minder aardgas en meer elektrificatie en alternatieve verwarmingsopties.