laboratoriumen

Een laboratorium, vaak laboratorium of lab genoemd, is een ruimte of faciliteit die is ingericht voor het uitvoeren van wetenschappelijk onderzoek, chemische analyses, medische diagnostiek of industrieel testen. Laboratoria voorzien in systemen en instrumenten waardoor experimenten, metingen en dataprotocollen veilig en herhaalbaar kunnen worden uitgevoerd.

Er bestaan verschillende typen laboratoria, afhankelijk van de discipline en toepassing: chemische laboratoria gericht op synthese en analyse; biologische laboratoria met kweek- en onderzoekswerk; medische laboratoria voor klinische diagnostiek; educatieve laboratoria in onderwijsinstellingen; forensische en milieulaboratoria die gespecialiseerd zijn in detectie en toetsing.

Een laboratorium bevat doorgaans werktafels, afzuigkappen, veiligheidseinrichtingen en gespecialiseerde apparatuur zoals spectrofotometers, centrifuges, microscopen en chromatografische systemen. Daarnaast zijn systemen voor stroom, water, gas en afvalbeheer essentieel. Uitgebreide documentatie en procedures zorgen voor herhaalbaarheid en veiligheid, waaronder standaardwerkvoorschriften (SOP’s) en kwaliteitszorg.

Veiligheid en regelgeving zijn centraal: personeel gebruikt persoonlijke beschermingsmiddelen, risico’s worden beoordeeld en maatregelen toegepast; veel laboratoria werken volgens nationale of internationale normen en kunnen accreditaties hebben, zoals ISO 17025 voor testlaboratoria of ISO 15189 voor medische laboratoria. De geschiedenis van laboratoria loopt terug tot de vroegere kloosters en universiteiten, waar experimenten en observaties de basis vormden van de wetenschappelijke methode. Moderne laboratoria zijn sterk afhankelijk van digitalisering, automatisering en geïntegreerde data-analyse.

---