kanbansysteem

Kanbansysteem is een methodologie voor het beheren van werkstromen en productieprocessen die oorspronkelijk is ontwikkeld door Toyota als onderdeel van het Toyota Production System. Het woord “Kanban” komt uit het Japans en betekent “kaart” of “signaal”. In een Kanban‑systeem worden taken of producten gemarkeerd met fysieke of digitale kaartjes op een bord, waardoor het team kan zien hoeveel werk er op elk stadium van het proces staat.

Het systeem maakt gebruik van drie basisprincipes. Ten eerste visualiseren managers het workflow door een bord te gebruiken waarop kolommen aangeven welke fase van het proces een taak doorloopt, zoals “te doen”, “aan het werk” en “voltooid”. Ten tweede beperken ze het aantal taken dat tegelijkertijd in elke fase kan zijn, wat “Work‑in‑Progress” (WIP) beperkt. Hierdoor wordt bottlenecks sneller zichtbaar en kunnen teams prioriteiten stellen. Ten derde baseren ze de productie op vraag, waardoor alleen die hoeveelheid wordt geproduceerd die nodig is, waardoor overproductie en voorraadoverschotten worden voorkomen.

Kanbansystemen vinden toepassing in diverse sectoren, waaronder softwareontwikkeling, IT‑diensten, productie, onderzoek en zelfs persoonlijke takenbeheer. Ze zijn populair geworden binnen Agile en Lean‑methodieken als een lichte, flexibele manier om continue verbetering te stimuleren. Waar Toyota de focus legde op fysieke productie, gebruiken moderne organisaties vaak digitale Kanban‑tools zoals Trello, Jira of Azure DevOps.

De voordelen van een Kanbansysteem zijn onder meer een verbeterde transparantie, een snellere doorlooptijd en een betere teamcommunicatie. Kritiek richt zich vaak op het ontbreken van een duidelijk tijdsschema en het risico dat teams zich teveel op de kaartjes richten in plaats van op onderliggende processen. Toch blijft het Kanban een krachtig hulpmiddel voor teams die streven naar efficiëntere en responsievere werkprocessen.