interactieanalyse

Interactieanalyse is een onderzoeksbenadering die zich richt op hoe mensen in natuurlijke interacties gezamenlijk betekenis construeren en coördineren. Door de micro-ordening van interactie te bestuderen—zoals wanneer sprekers elkaar toelaten, hoe reparaties plaatsvinden bij fouten, en hoe stiltes geladen zijn—leveren onderzoekers inzicht in communicatieve praktijken in sociale contexten. De methode heeft wortels in ethnomethodologie en verwante stromingen zoals conversation analysis (CA), en legt de nadruk op de gedetailleerde structuur van alledaagse conversatie.

Data en transcriptie spelen een centrale rol. Vaak worden video- of audiobestanden verzameld uit echte situaties (bijv. klaslokalen, dokters‑patiëntcontact, teamwerk) en vervolgens getranscribeerd volgens gestandaardiseerde systemen die timing, overlapping, intonatie, pauzes en non-verbale signalen vastleggen. De analyse kan descriptief zijn, met een kwalitatieve interpretatie van patronen, maar ook kwantitatieve elementen bevatten, bijvoorbeeld in de telling van bepaalde interactiepatronen.

Toepassingsgebieden zijn onder meer onderwijs, gezondheidszorg, organisatiecommunicatie en online interactie. Voorbeelden zijn studie van docent‑leerlingparticipatie, dokter‑patiëntgesprekken en samenwerking in teams, maar ook analyse van chatgesprekken en forums.

Kernpunten van de methodologie zijn nauwkeurige transcriptie, systematische codering van interactie-elementen (zoals beurtwisseling, overlap, reparatie en gelaagde betekenissen), en het zoeken naar sequentiële patronen en coördinatiepatronen. Betrokkenheid bij ethiek, zoals informed consent en privacy, is essentieel. Eventuele beperkingen zijn de intensieve tijdsinvestering, contextafhankelijkheid en uitdagingen bij generalisatie van bevindingen.