gijzelen

Gijzelen is het handelen waarbij een of meer personen tijdelijk als gijzelaar worden vastgehouden, meestal om druk uit te oefenen op autoriteiten, bedrijven of derden. Het doel is vaak om concessies te winnen, zoals losgeld, vrijlating van gevangenen of beleids- of operationele toegevingen. Gijzeling komt voor in uiteenlopende situaties, bijvoorbeeld tijdens gewapende overvallen, ontvoeringen, politieke conflicten of bij criminele afpersing. In een gijzelsituatie kunnen de dader en de gijzelaar in een ongelijkwaardige machtssituatie verkeren, wat leidt tot langdurige onderhandelingen en verhoogde veiligheidsmaatregelen.

Etymologie en terminologie: Het werkwoord gijzelen is afgeleid van gijzel, wat letterlijk een gijzelaar betekent. Een gijzelaar is degene die vastgehouden wordt; de handeling wordt gijzeling genoemd en het inzetten van iemand als onderpand bij drukuitoefening wordt gegijzeld of gegijzeldhouden.

Juridische context: In veel rechtsstelsels is gijzeling een ernstig misdrijf. De straf hangt af van factoren zoals het aantal gijzelaars, de duur van de vasthouding en het dreigmiddel. Verwante termen zijn ontvoering of kidnapping, die in sommige jurisdicties subtiel verschillende betekenissen hebben maar ook opzettelijke vrijheidsberoving betreffen. Repressieve maatregelen omvatten arrestatie, vervolging en juridische procedures, terwijl operationele reacties meestal bestaan uit politieonderhandelingen, gespecialiseerd gijzelings- en beveilgingsteams en crisisbeheersing.

Internationaal recht: Het nemen van gijzelaars wordt over het algemeen veroordeeld onder internationaal publiekrecht en mensenrechtenwetten. Er bestaan verdragen die gijzeling verbieden, zoals het International Convention Against the Taking of Hostages (1979), dat wijdverbreid misbruik middels gijzelingen probeert te voorkomen en sancties voorschrijft.