gestratifieerde

Gestratifieerde is een bijvoeglijk naamwoord dat aangeeft dat een populatie of dataset is opgedeeld in strata, oftewel laagjes met gemeenschappelijke kenmerken. Het werkwoord gestratifiëren (of stratificeren) verwijst naar het proces van verdelen van een populatie in homogeen gegroepeerde subgroepen. In statistiek en onderzoeksontwerp worden gestratifieerde benaderingen gebruikt om variatie te beheersen en representativiteit te vergroten, door strata te definiëren op basis van kenmerken zoals leeftijd, geslacht, regio of socio-economische status.

Gestratifieerde steekproef is de bekendste toepassing. Binnen elk strata wordt een steekproef getrokken, met aantallen afgestemd op de populatieverdeling (proportioneel) of naar andere verhoudingen (disproportioneel). Het doel is om de variatie in de schatting te verlagen en de nauwkeurigheid te verbeteren, vooral wanneer de kenmerken van de strata invloed hebben op de uitkomst.

Procedureel omvat het proces meestal: 1) identificeren en definiëren van relevante strata; 2) toewijzen van eenheden aan de strata; 3) selecteren van steekproeven uit elk strata volgens een vast schema; 4) combineren van de resultaten tot een totale schatting, mogelijk met gewichten die rekening houden met de populatieverdeling. Bij analyse kan stratificatie leiden tot gewogen statistieken.

Gestratifieerde methoden worden toegepast in epidemiologie, sociaal onderzoek, marktonderzoek en kwaliteitscontrole. Ze vereisen kennis van de populatie, maar leveren doorgaans robuustere conclusies wanneer stratificatie relevant is.