evaluatiekaders

Evaluatiekaders zijn gestructureerde raamwerken die worden gebruikt om evaluaties van beleid, programma’s, projecten of organisaties te ontwerpen en uit te voeren. Een evaluatiekader beschrijft wat er geëvalueerd wordt, waarom de evaluatie plaatsvindt, welke vragen centraal staan, welke criteria en indicatoren worden toegepast, welke methoden en dataverzamelingsprocedures worden gebruikt, en hoe de bevindingen worden gerapporteerd en ingezet voor besluitvorming.

Onderdeel van een evaluatiekader zijn onder meer de theorie of logica achter het programma (bijvoorbeeld een logisch model of theorie van verandering), de evaluatiecriteria en indicatoren, de gekozen evaluatievormen (summatieve of formatieve evaluatie, utilisatiegerichte evaluatie), en een plan voor dataverzameling en analyse. Veelvoorkomende criteria zijn relevantie, effectiviteit, efficiëntie, doelmatigheid, duurzaamheid en gelijke behandeling. Het kader bepaalt ook wie stakeholders zijn, welke vragen elkaar opvolgen, en hoe de resultaten worden gebruikt in beleid en uitvoering.

Toepassingsgebieden zijn onder meer onderwijs, zorg en welzijn, sociale zekerheid, publieke sector en internationale samenwerking. Evaluatiekaders dienen ter ondersteuning van verantwoording en leren: ze helpen bij het expliciet maken van aannames, het volgen van voortgang, het toetsen van resultaten en het geven van concrete aanbevelingen.

Kritiekpunten omvatten de risico’s van te starre templates, afhankelijkheid van kwalitatief of kwantitatief zwakke data, en de uitdaging om causaliteit en contextuele factoren juist te interpreteren. Desondanks vormen evaluatiekaders een gangbare basis voor systematische en lerende evaluaties.