enkelparameter

Enkelparameter is een term die wordt gebruikt in wiskunde, statistiek en verwante vakgebieden om een model, een familie van objecten of een functie aan te duiden die grotendeels wordt bepaald door één parameter. Het woord is opgebouwd uit enkel (of één) en parameter; de parameter is meestal een reële of complexe schaal. In Nederlandstalige teksten wordt het begrip gebruikt om aan te geven dat variatie in het object ontstaat door slechts één variabele.

In de wiskunde spreekt men van een enkelparameterfamilie: een verzameling objecten die geïndexeerd is door een enkele reële parameter t uit een interval. Voorbeelden zijn de familie lijnen in het vlak gegeven door y = m x met parameter m, of de familie cirkels met straal r en middelpunt op de oorsprong. Het concept komt ook voor in differentiale geometrie en analyse wanneer men beschrijft hoe kurven of oppervlakken variëren met de parameter.

In de statistiek wordt vaak gesproken van een eenparameter-model: een statistische familie waarin slechts één parameter nodig is om de verdeling te beschrijven. Voorbeelden zijn de Poisson-verdeling met parameter λ, en de exponentiële verdeling met de rate λ. Zulke modellen worden toegepast wanneer gegevens kunnen worden gemodelleerd als behorende tot een specifieke een-parameter familie; estimatie van de parameter gebeurt bijvoorbeeld met maximum likelihood of Bayesiaanse methoden.

Ook in programmering en informatica kan de term slaan op functies die één argument aannemen; dit worden vaak een-parameterfuncties genoemd. In bredere zin verwijst enkelparameter naar systemen of modellen waarvan eigenschappen volledig worden bepaald door één variabele, in tegenstelling tot multi-parametermodellen.

Samenvattend beschrijft enkelparameter een verschijnsel waarbij een enkele variabele de variatie in het object of model volledig bepaalt.