deiodinaasien

Deiodinaasien zijn enzymen die een cruciale rol spelen in de regulatie van de schildklierhormonen thyroxine (T4) en trijoodthyronine (T3). Deze enzymen behoren tot de familie van de selenhoudende dehalogenerende oxidoreductasen en zijn essentieel voor de omzetting van T4 naar de actievere vorm T3, evenals voor de afbraak van T4 en T3 tot minder actieve metabolieten. Er zijn drie hoofdtypen deiodinaasien die in het menselijk lichaam worden aangetroffen: type 1 (D1), type 2 (D2) en type 3 (D3).

Type 1 deiodinaas (D1) komt voornamelijk voor in de lever, nieren en schildklier en is betrokken bij zowel de omzetting van T4 naar T3 als de afbraak van T4 en T3. Dit enzym speelt een belangrijke rol in de regulatie van de schildklierhormoonspiegels in het bloed. Type 2 deiodinaas (D2) is voornamelijk geconcentreerd in de hypothalamus, hypofyse en hersenen, waar het T4 omzet in T3, de actieve vorm die bindt aan intracellulaire receptoren en de stofwisseling en groei reguleert. Type 3 deiodinaas (D3) is verantwoordelijk voor de afbraak van zowel T4 als T3 tot minder actieve metabolieten, en wordt vooral gevonden in de placenta, vetweefsel en de hersenen.

De activiteit van de deiodinaasien wordt beïnvloed door verschillende factoren, waaronder hormonale signalen, voeding, stress en ziekte. Een gebrek aan selenium, een essentieel sporelement dat nodig is voor de werking van deze enzymen, kan leiden tot een verminderde activiteit van de deiodinaasien en daarmee tot schildklierstoornissen. De regulatie van de deiodinaasien is van groot belang voor het behoud van de hormonale homeostase en het voorkomen van schildkliergerelateerde aandoeningen. Onderzoek naar de deiodinaasien draagt bij aan het begrip van schildklierfysiologie en de ontwikkeling van behandelstrategieën voor schildklieraandoeningen.