darmabsorptie

Darmabsorptie is het proces waarbij voedingsstoffen, vitaminen en mineralen vanuit de darmholte door de wand van de dunne darm worden opgenomen en via de bloedbaan of het lymfestelsel beschikbaar komen voor het lichaam. De dunne darm heeft een zeer groot oppervlak door de aanwezigheid van villi en microvilli, wat de absorptie bevordert. Voor veel vetten verlopen de stappen via micellen en enterocyten, waarna lipiden in de lymfe terechtkomen als chylvacuolen.

De opname vindt via meerdere mechanismen plaats. Passieve diffusie gebeurt voor kleine, lipofiele moleculen. Actieve transporten vereisen energie en omvatten natriumgekoppelde co-transporters (bijv. SGLT1 voor glucose) en carriermediated processen (zoals PEPT1 voor dipeptiden). Gefaciliteerde diffusie vindt plaats via transporters zoals GLUT2 voor glucose. Endocytose speelt een rol bij specifieke stoffen en bij bepaalde situaties (bijvoorbeeld bepaalde immunoglobulinen bij zuigelingen). Vetten vereisen galzouten en lipasen; eenmaal in enterocyten worden ze verwerkt tot triglyceriden en als chylvormen via de lymfe afgevoerd.

Belangrijke opnameplaatsen zijn het duodenum en proximale jejunum voor koolhydraten en aminozuren, while het ileum essentieel is voor de absorptie van galzouten en vitamine B12. Water en elektrolyten worden vooral in het distale deel van de dunne darm en in de dikke darm opgenomen. De opname kan worden beïnvloed door mucosale integriteit, oppervlakte van de darm, doorlooptijd, luminale pH en enzymactiviteit.

Vergelijkbare processen kunnen verstoord raken bij malabsorpties, zoals coeliakie, lactose-intolerantie, pancreatische insufficiëntie en inflammatoire darmziekten, met klachten als diarree, gewichtsverlies en voedingsdeficiënties.