broedparasietisme

Broedparasitisme is een voortplantingsstrategie waarbij een dier, meestal een vogel, zijn eieren legt in de nesten van andere individuen van dezelfde of een andere soort. De gastheer, of het slachtoffer, is onbewust van de aanwezigheid van de parasieteieren en neemt de zorg voor de ontwikkeling van de parasiet op zich. Dit omvat het uitbroeden van de eieren, het voeren van de jongen, en soms zelfs het verdedigen van het nest.

Er zijn twee hoofdtypen broedparasitisme: intra-specifiek en inter-specifiek. Intra-specifiek broedparasitisme vindt plaats wanneer individuen van dezelfde soort elkaars nesten parasiteren. Inter-specifiek broedparasitisme treedt op wanneer een soort de nesten van een andere soort parasiteert. In het geval van inter-specifiek broedparasitisme zijn er vaak aanpassingen bij de parasiet die het succes van de parasitering vergroten, zoals eieren die de kleur en grootte van die van de gastheer nabootsen.

Een bekend voorbeeld van een broedparasiet is de koekoek. Koekoeken leggen hun eieren in de nesten van kleinere zangvogels. Vaak worden de koekoeksjongen zo geboren dat ze de andere eieren of jongen uit het nest gooien, waardoor ze alle aandacht en voedsel van de adoptieouders krijgen. Dit resulteert in de dood van de oorspronkelijke jongen van de gastheer.

Niet alle broedparasieten verwijderen echter de eieren of jongen van de gastheer. Sommige parasieten leven naast de eigen jongen van de gastheer, wat leidt tot concurrentie om voedsel en ruimte. De evolutie van broedparasitisme en de tegenaanpassingen bij gastheren is een fascinerend voorbeeld van evolutionaire wapenwedlopen in de natuur. Gastheren kunnen bijvoorbeeld aanpassingen ontwikkelen om parasieteieren te herkennen en te verwijderen, of hun nestgedrag aanpassen om parasitering te voorkomen.