belastingspreiding

Belastingspreiding, in het Engels vaak tax incidence, verwijst naar de verdeling van de belastingdruk over de verschillende economische actoren als gevolg van een belasting of fiscale maatregel. Daarbij maakt men een onderscheid tussen de statutaire last (wie volgens de wet uiteindelijk betaalt) en de economische last (wie daadwerkelijk de kosten van de belasting draagt in de markt). De economische incidis kan afwijken van de wettelijke last en kan in de loop van de tijd veranderen door prijs- en marktveranderingen.

De belangrijkste determinanten van belastingspreiding zijn onder meer de elasticiteit van vraag en aanbod, de marktvorm en eventuele marktverstoringen. Als de vraag relatief inelastisch is en het aanbod elastisch, consumenten dragen doorgaans een groter deel van de belastinglast; bij een inelastisch aanbod ligt de last vaker bij producenten. Pass-through van de belasting naar de prijs van het product is een sleutelmechanisme en kan variëren afhankelijk van concurrentie, structuur van de markt en de aard van de belasting (per eenheid versus ad valorem).

Indirecte belastingen, zoals btw of accijnzen, worden meestal in sterke mate gedragen door consumenten naargelang hun consumptiepatronen, maar de exacte incidis hangt af van prijsrespons en verdelingspatronen in de economie. Belastingspreiding is daarmee een cruciaal concept bij evaluaties van efficiëntie en rechtvaardigheid van belastingstelsels, omdat het inzicht geeft in wie de echte economische last draagt en hoe beleidswijzigingen de welvaart verdelen.