aanspreekbare

Aanspreekbare is een Nederlands bijvoeglijk naamwoord dat aangeeft dat iemand of iets benaderbaar is, oftewel bereikbaar voor contact, vragen of kritiek. In gebruik verwijst het meestal naar personen of instanties die gemakkelijk aangesproken kunnen worden door anderen, zoals medewerkers, managers of functionarissen. Daarnaast kan de term ook in bredere zin betekenen dat een persoon of orgaan verantwoording moet afleggen of kan worden ondervraagd door een hoger gezag.

Het woord is afgeleid van het werkwoord aanspreken, met het achtervoegsel -baar dat mogelijkheid of geschiktheid aanduidt. Aanspreekbare fungeert zo als attributief bijvoeglijk naamwoord: het wordt gebruikt voor meervoudige of bepaalde enkelvoudige referenties, bijvoorbeeld aanspreekbare personen of een aanspreekbare manager. De aanduiding kan zowel een informele connotatie van toegankelijkheid hebben als een formele notie van verantwoording en toezicht.

In de praktijk komt aanspreekbare vooral voor in arbeids- en publieke contexten. Bijvoorbeeld: een aanspreekbare manager staat open voor vragen van het team; de minister is aanspreekbaar voor het parlement; een organisatie die aanspreekbaar is voor klachten, laat transparant verantwoording toe. Het begrip is daarmee nauw verwant aan termen als toegankelijk, bereikbaar en verantwoording verschuldigd, maar met een nadruk op de mogelijkheid om aangesproken te worden of om verantwoording te geven.

Zie ook: aanspreekvorm, bereikbaar, verantwoordingsplicht, accountability. Aanspreekbare is niet hetzelfde als aansprakelijk; die laatste term duidt op aansprakelijkheid voor schade of fouten.