Zoekpad

Zoekpad, in het Nederlands vaak vertaald als search path, is een verzameling locaties waar een programma of systeem zoekt naar bestanden, bibliotheken of uitvoerbare programma’s wanneer een padnaam of bestandsnaam is opgegeven. Het doel is efficiënt bestanden te kunnen vinden zonder de exacte padnamen bij elke oproep te hoeven specificeren.

Een bekend voorbeeld is het uitvoerpad van een besturingssysteem of een shell. In Unix-achtige systemen bevat het PATH een door dubbelepunt gescheiden lijst van directories; in Windows gebeurt dit met puntkomma’s. Wanneer een gebruiker een opdracht invoert, doorloopt het systeem de directories in volgorde totdat een bestand met die naam als uitvoerbaar wordt gevonden. Als geen enkel pad het bestand bevat, verschijnt een foutmelding zoals command not found of is not recognised as an internal or external command. De volgorde van de paden bepaalt dus welke uitvoering prioriteit krijgt.

Naast het uitvoerpad spelen zoekpaden ook een rol bij programmeren en bouwen. Compilers en linkers zoeken naar include-bestanden en libraries langs specifieke paden, zoals include-paden en bibliotheek-paden. Dit gebeurt via compileropties (bijv. -I voor include directories, -L voor library directories) of via omgevingsvariabelen zoals CPATH, LIBRARY_PATH en LD_LIBRARY_PATH. Projectconfiguraties kunnen ook aanvullende zoekpaden specificeren.

Beheer van zoekpaden omvat het controleren en wijzigen van de relevante variabelen en instellingen, bijvoorbeeld via shellopdrachten (echo $PATH, export PATH=…) of via grafische systeeminstellingen in Windows. Het correct beheren van zoekpaden bevordert betrouwbaarheid en beveiliging, en voorkomt problemen bij het vinden van onverwachte of onbevoegde bestanden.