Voortbrengen

Voortbrengen is een Nederlands werkwoord met de kernbetekenis het tot stand brengen of voortbrengen van iets. Het wordt vaak gebruikt voor het baren van een kind, maar ook in bredere zin voor het produceren of verwekken van nakomelingen, vruchten, resultaten of ideeën. In juridische of wetenschappelijke teksten kan het verwijzen naar voortplanting bij dieren en mensen, maar ook naar het scheppen of tot stand brengen van iets nieuws, zoals een theorie die voortgebracht wordt door onderzoek.

Het woord is afgeleid van voort- en brengen; voort- heeft de betekenis vooruit, naar voren. Het heeft een formele of literaire toon en komt voor in verschillende contexten, zowel biologisch als figuurlijk. Voortbrengen kan dus zowel letterlijk menselijk of dierlijk voortplanten betekenen als figuurlijk het scheppen van resultaten of kennis.

Voortbrengen is een regelmatig werkwoord. De vervoeging is bijvoorbeeld: ik breng voort, jij brengt voort, hij brengt voort; verleden tijd: ik/je/zij bracht voort; voltooide tijd: heeft voortgebracht; onvoltooid deelwoord: voortbrengend; voltooid deelwoord: voortgebracht. Het passief kan worden gevormd met wordt voortgebracht.

Voorbeelden: Zij bracht onlangs een zoon voort. De plant brengt dit seizoen veel vruchten voort. De uitkomsten van het onderzoek kunnen belangrijke inzichten voortbrengen. De kunstenaar probeert met zijn werk nieuwe ideeën voort te brengen. In al deze gevallen drukt voortbrengen een beweging uit van something dat uit zichzelf of door inspanning tot stand komt.

---