Voedingsspanning

Voedingsspanning verwijst naar de fysiologische en psychische belasting die het lichaam ondervindt bij ontoereikende of onevenwichtige voeding. Het kan ontstaan door onvoldoende energie- of nutrientinname, calorietekort, of door een onbalans tussen macronutrienten en micronutriënten. Oorzaken zijn onder meer armoede en voedseltekorten, eetstoornissen, ziekten die de eetlust of opname beperken, en diëten met uitsluiting of te extreme beperkingen.

De mechanismen van voedingsspanning omvatten metabole aanpassingen aan energietekorten, zoals afbraak van lichaamsvet en spierweefsel, veranderingen in bloedsuikerspiegels en hormonale signalen (onder meer ghreline, leptine, insuline en cortisol). Deze processen kunnen resulteren in vermoeidheid, verlaagd concentratievermogen en stemmingswisselingen, en op lange termijn in verminderde immuniteit, groei- en ontwikkelingsvertraging bij kinderen, anemie, botgezondheidsproblemen en herstelproblemen na ziekte.

Diagnostiek van voedingsspanning gebeurt aan de hand van klinische evaluatie, gewicht- en lengteontwikkeling, en eventueel biochemische bloedonderzoeken om tekorten aan ijzer, vitaminen of andere nutriënten vast te stellen. Voedingsinterventies richten zich op het herstellen van een evenwichtige voeding, het aanpakken van onderliggende oorzaken en het bewaken van de reintrede (refeed) om complicaties zoals het refeeding syndroom te voorkomen.

Voedingsspanning wordt vaak gezien in samenhang met ondervoeding en malnutrition en heeft bredere maatschappelijke implicaties, zoals voedselzekerheid en toegang tot passende zorg. Preventie richt zich op vroege screening, gerichte voedingsondersteuning en educatie over evenwichtige eetpatronen.