Ventrikelvaricer

Ventrikelvaricer is een uiterst zeldzame veneuze malformatie waarbij in een ventrikel een lokale dilatatie van veneuze structuren ontstaat (een varix). Zowel hersenventrikels als hartventrikels kunnen betrokken zijn, waardoor de exacte diagnostische implicatie afhangt van de anatomische lokalisatie. Door de beperkte literatuur bestaat er geen brede consensus over definities of classificatie; de aandoening wordt vooral beschreven in casereportages.

Oorzaken en pad: De precieze oorzaak is onbekend. Mogelijke mechanismen zijn congenitale zwakte van de veneuze wand, lokale veranderingen in bloedstroom en druk, of associatie met andere vasculaire anomalieën.

Klinische presentatie: Veel gevallen zijn asymptomatisch en worden toevallig aangetoond. Cerebrale ventrikelvarices kunnen hoofdpijn, convulsies of intraventriculaire bloedingen veroorzaken. Hartventrikelvarices kunnen leiden tot hartritmestoornissen of hartfalen, afhankelijk van de locatie en drainagestructuur.

Diagnose: Beeldvorming is bepalend. Magnetische resonantie-venografie (MRV) of CT-angiografie met venografie laat dilataties en drainagepatronen zien; digitale subtractie-angiografie kan aanvullende details geven. Echocardiografie kan worden ingezet bij vermoedelijke cardiale lokalisatie. Histopathologie toont meestal vergrote veneuze wanden zonder arteriële component.

Behandeling en prognose: Behandeling is afhankelijk van symptomen en risico's. Asymptomatische gevallen worden vaak gevolgd met beeldvorming. Symptomatische of hoog-risico ventrikelvarices kunnen endovasculaire embolisatie of chirurgische excisie/ligatie vereisen; de keuze hangt af van locatie en morfologie. Prognose varieert en hangt af van eventuele complicaties zoals bloedingen; lange termijn follow-up is aanbevolen. Gezien de zeldzaamheid is er behoefte aan meer systematische studies.