Tetanuspreventie

Tetanuspreventie omvat de strategieën en maatregelen die tetanus zo veel mogelijk voorkomen. De kern bestaat uit vaccinatie tegen tetanus, regelmatige boostering en adequate wondzorg. Omdat tetanus niet van mens op mens wordt overgedragen, draait preventie vooral om immuniteit en het voorkomen van besmetting in wonden.

Tetanus wordt veroorzaakt door de toxine van Clostridium tetani, meestal in diepe of vieze wonden. De toxine tast het zenuwstelsel aan en veroorzaakt ernstige spierstijfheid en spierspasmes. De ziekte kan levensbedreigend zijn, vooral bij mensen die niet gevaccineerd zijn; tetanus is niet overdraagbaar tussen personen.

Vaccinatie tegen tetanus maakt gebruik van een toxoïde vaccin en is meestal opgenomen in combinatievaccins zoals DTaP, Tdap of Td. Na een kinderprogramma volgt een boostering elke 10 jaar. Voor zwangere vrouwen is tetanusvaccinatie vaak aanbevolen om de pasgeborene te beschermen. Bij verwondingen kan de immunisatie-status bepalend zijn; bij onbekende of verouderde status of bij hoge-risicowonden kan een aanvullende booster worden gegeven, en in sommige gevallen kan tetanusimmunoglobuline (TIG) worden toegediend.

Wondzorg is een essentieel onderdeel van tetanuspreventie. Grondige reiniging en desinfectie van wonden, samen met tijdige beoordeling van de immunisatie-status, kunnen het risico op tetanus aanzienlijk verlagen. Bij hoogrisicowonden of onbekende immuunstatus kan aanvullend TIG en een booster worden overwogen volgens lokale richtlijnen.

Publieke gezondheidsprogramma’s richten zich op het waarborgen van vaccinatie, vooral voor kinderen, zwangeren en mensen met verhoogd risico. Bijwerkingen van tetanusvaccinatie zijn meestal mild en lokaal; ernstige bijwerkingen zijn zeldzaam. Neonatale tetanus is in veel landen bijna uitgeroeid, maar blijft een zorg in sommige minder ontwikkelde gebieden.