Symbolisatie

Symbolisatie is het proces waarbij betekenissen, ideeën of eigenschappen worden uitgedrukt of vertegenwoordigd door symbolen of tekens. Het komt voor in diverse domeinen zoals taal en communicatie, semiotiek, kunst, religie, politiek en het dagelijkse leven. Symbolen kunnen visueel zijn, verbaal of handelingen en gebruiken omvatten.

Het woord komt van symbolisatie, afgeleid van symbol, via het Franse symbole en Latijns symbolum, met wortels in het Griekse symbolon, wat "teken dat een betekenis draagt" betekent.

In de semiotiek beschrijft symbolisatie hoe een teken een relatie aangaat met wat het vertegenwoordigt. Symbolen hebben doorgaans een cultureel bepaalde betekenis en onderscheiden zich van iconen (gelijkenis) en indexen (oorzaak of verband).

In de psychologie en psychoanalyse verwijst symbolisatie naar de mentale werking waarbij ervaringen en onbewuste verlangens worden omgezet in symbolen. Dit speelt een centrale rol bij dromen, fantasie en symbolische coping.

In de literatuur en schilderkunst verwijst symbolisatie ook naar een beweging en werkwijze waarbij men het directe tonen van verschijningen vermijdt en tekens en symbolen gebruikt om hogere of abstracte betekenissen over te dragen. Het Franse Symbolisme bood hier invloedrijke voorbeelden.

Symbolisatie is cultureel afhankelijk; tekens krijgen betekenis in specifieke contexten en kunnen worden misbegrepen in interculturele communicatie. Symbolen spelen bovendien een belangrijke rol in communicatie, reclame, identiteit en politiek.

Zie ook: semiotiek, teken, symbool, symboliek.