Sludgevorming

Sludgevorming is het proces waarbij vaste stoffen in water of in waterzuiveringssystemen geleidelijk ophopen en vormen tot sludge, een halfvaste of vaste stof. In gemeentelijke afvalwaterzuivering ontstaat sludge door zowel de verwijdering van vaste stoffen in de voorbezwaarplekken als door biologische groei in biologische behandelingsprocessen. Sludge bestaat uit water, organisch materiaal, anorganische bestanddelen en micro-organismen, samen met extracellulaire stoffen. Primair sludge ontstaat in de primaire bezoningsstations, terwijl secundaire sludge (ook wel afvalactieve sludge genoemd) voortkomt uit de biomassa die tijdens biologische behandeling ontstaat. Een deel van de sludge wordt als overtollige sludge afgenomen om de werking van het systeem te blijven garanderen; dit wordt vaak “sludge age” genoemd en is belangrijk voor de efficiëntie van de verwerking.

Vormingsmechanismen: micro-organismen oxideren organische stof en vormen biomassaregelmatig, waardoor zich flocculatie vormt die kan bezinken. Bij bepaalde omstandigheden kan filamentachtige groei ontstaan, wat tot bulking en verstoorde bezinking leidt.

Proces en behandeling: sludge wordt eerst geconcentreerd (verdichting) om het volume te verminderen, vervolgens gestabiliseerd via aerobe of anaerobe digestie om geuroverlast en ziekteverwekkers te verminderen. Daarna wordt het gedeseliseerd (ontwaterd) en verwerkt voor verwijdering of hergebruik. Bij anaerobe digestie kan biogas ontstaan, wat een energiebron kan vormen.

Natuurlijke systemen: in meren en rivieren vormt sludge sedimenten van ingevoerde deeltjes. De mate van accumulatie hangt af van stroming, verblijftijd en de toevoer van sediment.

Knelpunten en beheer: bulking, schuimvorming, geuren en pathogenense controle kunnen problematisch zijn. Het handhaven van de sludge-levensduur en een goede beluchting helpen problemen voorkomen. Sludge kan na stabilisatie worden gerebruikt als bodemverbeteraar of voor energieopwekking, onder strikte regelgeving.