Retinopathieën

Retinopathieën is de verzamelnaam voor aandoeningen die de netvliesvaten beschadigen. Het netvlies is het lichtgevoelige weefsel achter in het oog en vereist een goede bloedtoevoer. Beschadiging van de kleine bloedvaten kan leiden tot lekkage, ischemie en ongewenste groei van nieuw bloedvaten, wat visuele schade kan veroorzaken. De oorzaken variëren van systemische aandoeningen tot afwijkingen in het netvlies zelf. De twee meest voorkomende vormen zijn diabetische retinopathie en hypertensieve retinopathie.

Diabetische retinopathie ontstaat bij mensen met diabetes en kan in jaren progressief zijn. Het wordt onderverdeeld in niet-proliferatieve en proliferatieve stadia, vaak vergezeld door maculaleoedeem. Hypertensieve retinopathie ontstaat door langdurige hoge bloeddruk en kan bevindingen zoals arteriolaire verdikking, slagaderwindingen, cotton-wool spots en in gevorderde gevallen optische zenuwzwelling vertonen. Retinopathie van premature kinderen (ROP) komt voor bij zeer premature baby’s door abnormale vaatontwikkeling in het netvlies en kan leiden tot netvliesloslating. Andere vormen omvatten zonne-retinopathie, stralingsretinopathie en retinopathie geassocieerd met bloedvatenstoornissen zoals sikkelcelanemie.

Symptomen kunnen in een vroeg stadium afwezig zijn; later kunnen wazig zien, floaters of verlies van centraal gezichtsvermogen optreden. Diagnostiek bestaat uit een dilateerde oftalmoscopie, beeldvorming met fundusfotografie, fluoresceïne-angiografie en optische coherentietomografie (OCT).

Behandeling richt zich op onderliggende aandoeningen (bijv. glykemische en bloeddrukcontrole) en op oogzorg: lasertherapie, intravitreale anti-VEGF-injecties, ontstekingsremmende medicijnen en soms vitrectomie. Preventie en regelmatige screening, vooral bij diabetes en hypertensie, zijn van cruciaal belang om progressie te voorkomen.