Nervestofremmers

Nervestofremmers is een term die verwijst naar stoffen die de werking van zenuwstoffen (organofosfaat zenuwgassen) tegen gaan of neutraliseren. Ze worden toegepast als antidoten bij blootstelling aan zenuwgas of bij vergiftiging met organofosfaatpesticiden. De schadelijke werking van zenuwstoffen ontstaat doordat ze acetylcholinesterase (AChE) blokkeren, wat leidt tot ophoping van acetylcholine en overstimulatie van cholinerge receptoren.

De belangrijkste categorieën nervestofremmers zijn oxime-reactivatoren en anticholinergica. Oximes zoals pralidoxime (2-PAM), obidoxime en HI-6 helpen om de gebonden zenuwstof van AChE te verwijderen, waardoor het enzym weer kan functioneren. Anticholinergica zoals atropine verminderen de effecten op muscarinereceptoren en verlichten ademhalings- en speekselvloed. Daarnaast worden vaak anticonvulsiva zoals diazepam gebruikt om ernstige zenuwoverstimulatie onder controle te krijgen. De effectiviteit van nervestofremmers hangt af van het specifieke nervegas, de hoeveelheid blootstelling en de tijd sinds blootstelling; bij oudere verbindingen kan reactivering minder haalbaar zijn.

Toepassingsgebieden omvatten militaire en civiele noodhulp, rampenbestrijding en beschermingsprogramma’s. Deze middelen worden doorgaans uitsluitend beheerd en uitgedeeld via gespecialiseerde gezondheidszorg- en defensiekanalen en vereisen training en toezicht.

Regelgeving en veiligheid: zenuwgassen zijn internationaal verboden onder de Chemical Weapons Convention; antidoten en bijbehorende procedures vallen onder strikte regelgeving en vereisten voor bevoegde professionals. Het doel is snelle, adequate medische verzorging en beperking van risico’s voor hulpverleners en slachtoffers.