Natriumcitrat

Natriumcitraat, ook wel trisodiumcitraat genoemd, is het natriumsalz van citroenzuur. De meest gangbare vorm is trisodium citrate (Na3C6H5O7), meestal geleverd als dihydraat (Na3C6H5O7·2H2O). In de voedingsindustrie wordt natriumcitraat gebruikt als zuurgever en buffering agent en funkcioneert ook als chelater of sequester (binding van metaalionen). Het heeft in veel landen het E-nummer E331.

Fysisch-chemische eigenschappen zijn onder meer dat natriumcitraat een witte kristallijne stof is die gemakkelijk oplost in water. De oplossing kan verschillende pH-waarden hebben afhankelijk van de concentratie en de verhouding tot citroenzuur, waardoor het geschikt is als buffer in uiteenlopende processen. Het kan voorkomen als dihydraat of anhydraat, en wordt industrieel gemaakt in verschillende zuiverheidsgraden voor voedsel, medicijn en laboratoriumtoepassingen.

Productie en chemische afgeleiden: natriumcitraat wordt doorgaans geproduceerd door neutralisatie van citroenzuur met natriumhydroxide of natriumcarbonaat, gevolgd door kristallisatie tot dihydraat of anhydraat. Het wordt op grote schaal geproduceerd voor gebruik in voedingsmiddelen, farmacie en biochemische laboratoriumtoepassingen.

Toepassingen: in de voedingsmiddelenindustrie fungeert natriumcitraat als zuurgever, pH-buffer en chelater, wat helpt bij de stabilisatie van smaken, texturen en kleur. In de geneeskunde en in laboratoria dient het als anticoagulans bij bloedmonsters (voorbeelden daarvan zijn bloedafnamevloeistoffen) en als buffer- en chelatie-agent bij diverse chemische en biochemische processen. Het wordt ook gebruikt in cosmetica en als ingrediënt in verschillende drankproducten en voedingssupplementen.

Veiligheid en regelgeving: natriumcitraat wordt over het algemeen als veilig beschouwd voor gereguleerde voedseltoepassingen (GRAS-status in sommige regio’s) en heeft een lage toxiciteit bij normaal gebruik. Bij hogere concentraties kan het irritatie veroorzaken; het is biologisch afbreekbaar en milieuvriendelijk.