Koolstofbeperking

Koolstofbeperking is een verzamelterm voor beleid en maatregelen die bedoeld zijn om de uitstoot van koolstofdioxide (CO2) en andere broeikasgassen te verminderen en zo klimaatverandering tegen te gaan. Het begrip richt zich op mitigatie, niet op aanpassing, en omvat zowel regulerende instrumenten als economische prikkels die emissies beperken.

Veelvoorkomende instrumenten zijn het vaststellen van een plafond voor uitstoot met daaraan gekoppelde emissierechten die verhandeld kunnen worden (kap- en handelssysteem) en koolstofbelasting die de prijs van uitstoot vergroot. Daarnaast worden emissienormen, subsidies en fiscale prikkels ingezet om energiebesparing, schone technologieën en de verschuiving naar hernieuwbare energie te stimuleren. De maatregelen bestrijken doorgaans meerdere sectoren, zoals energieproductie, vervoer, industrie en gebouwen.

Koolstofbeperking wordt meestal op nationaal niveau ontworpen, maar maakt doorgaans onderdeel uit van internationale afspraken, zoals het Klimaatakkoord van Parijs. Implementatie vereist betrouwbare metingen, rapportage en verificatie (MRV) van emissies, beleid voor economische impact en rekening houden met internationale concurrentie. Een belangrijk aspect is het draagvlak en de juridische haalbaarheid, aangezien ontoereikende ontwerpen of emissie-lekkage risico's vormen.

Critici wijzen op economische lasten en mogelijke onrechtvaardige effecten, terwijl voorstanders betogen dat een duidelijke prijs en langetermijnplanning investeringen aantrekken en innovatie stimuleren. Een effectieve koolstofbeperking gaat daarom vaak gepaard met aanvullende maatregelen, zoals sociale zekerheden, investeringen in hernieuwbare energie en ondersteuning voor minder draagkrachtige huishoudens en bedrijven.