Interventieeffecten

Interventieeffecten verwijzen naar het verschil in uitkomsten dat kan worden toegeschreven aan een interventie, zoals een gezondheidsprogramma, een onderwijsmaatregel of een sociaal beleid, vergeleken met een controleconditie of geen interventie. Deze effecten kunnen positief of negatief zijn en kunnen op korte termijn of lange termijn optreden; ook ongewenste neveneffecten maken deel uit van het begrip interventieeffecten.

Onderzoek naar interventieeffecten maakt gebruik van experimentele of quasi-experimentele ontwerpen. De sterkste causaliteitsbewijskracht levert meestal een gerandomiseerd gecontroleerd onderzoek (RCT). Wanneer randomisatie niet mogelijk is, worden quasi-experimentele ontwerpen toegepast, zoals difference-in-differences, regressie discontinuïteit of instrumentele variabelen.

Effectgrootten kunnen onder meer bestaan uit verschil in gemiddelden, risicodifferentiatie, odds ratio, hazard ratio of een gestandaardiseerd verschil (Cohen's d). Bij meta-analyses worden samenvoegde effectgroottes berekend over meerdere studies; heterogeniteit en studie-specifieke factoren worden beoordeeld.

Interpretatie en validiteit: analyses kunnen op intention-to-treat (alle deelnemers meegenomen volgens toegewezen groep) of per-protocol (volgde de interventie) gebaseerd zijn. Missing data en attritie kunnen bias opleveren. Effecten kunnen variëren afhankelijk van kenmerken van deelnemers (moderatoren) of mechanismen waardoor het effect werkt (mediatoren).

Overwegingen: externe validiteit en generaliseerbaarheid; publicatiebias en selectieve rapportage; mogelijke onbedoelde effecten en impact op ongelijkheid. Rapportage van onzekerheid via betrouwbaarheidsintervallen en robuustheidschecks is essentieel. Interventieeffecten vormen een centraal begrip in evaluatieonderzoek en dienen als basis voor besluitvorming in beleid en praktijk.