Inkomensverdeling

Inkomensverdeling is een economische en sociale term die beschrijft hoe inkomsten binnen een samenleving verdeeld zijn over individuen of huishoudens. Meestal wordt onderscheid gemaakt tussen bruto-inkomen (marktinkomen uit arbeid en kapitaal) en netto-inkomen of besteedbaar inkomen na belastingen en transfers. Een veelgebruikte methode om de verdeling weer te geven is de Lorenz-curve, waarbij het x-as het cumulatieve aandeel van huishoudens aangeeft en het y-as het cumulatieve aandeel van het inkomen. De ongelijkheid wordt samengevat met de Gini-coëfficiënt (0 = volkomen gelijk, 1 = puur ongelijk). Andere maatstaven zijn de Palma-ratio en de Theil-index. Voor internationale vergelijkingen wordt vaak rekening gehouden met huishoudengrootte via equivaliserend inkomen.

Data komen uit statistieken zoals het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) in Nederland, en internationale vergelijkingsreeksen van OECD, Eurostat en de Wereldbank. In veel landen kan de netto-inkomensverdeling door belastingen en sociale uitkeringen egaler uitpakken dan het bruto-inkomen, maar de trend varieert per land en periode. Oorzaken van verschillen in inkomensverdeling zijn onder meer arbeidsmarktkrachten, opleidingsniveau, arbeidsduur, kapitaalbezit, economische groei en overheidsbeleid.

Beleidsaspecten: overheden kunnen inkomensongelijkheid beïnvloeden via progressieve belastingen, sociale transfers, minimumloon en andere voorzieningen. Er bestaan uiteenlopende opvattingen over de effectiviteit en de juiste balans tussen economische prikkels en herverdeling.

Limitaties: inkomensverdeling is een abstracte maat en armoede of welvaart kunnen verschillend gemeten worden. Internationale vergelijkingen vereisen aanpassingen voor prijsniveaus en verschillende welfare-systemen, met mogelijke interpretatievragen.