Hersenslagaders

Hersenslagaders is een informele benaming voor de slagaders die de hersenen van bloed voorzien. Deze slagaders maken deel uit van de cerebrale circulatie en bestaan uit zowel grote extracraniale als intracraniële takken. De belangrijkste bronnen zijn de twee arteriae carotides internae aan weerszijden van de hals en de twee slagaders die uit de wervels komen en samen de basilaire slagader vormen. Op de basis van de hersenen ligt het Circle of Willis, een ringvormig netwerk dat de bloedtoevoer onderling verbindt via de kleine arteria-verbindingen zoals de voorste en achterste communicarteries.

De belangrijkste intracraniële slagaders zijn de a. cerebri anterior (ACA), a. cerebri media (MCA) en a. cerebri posterior (PCA). De ACA voorziet vooral het mediale en mediale frontale gebied, de MCA levert bredere oppervlakken van de hersenhelft en taalgebieden bij sommige mensen, en de PCA verzorgt de achterkant van de hersenen, waaronder de occipitale cortex. De vertebrale arteriën leveren samen de basilaire slagader, waaruit de posterior cerebral arteries ontspringen. De voor- en achtercommuniceraden vormen, samen met de circulus Willisi, verschillende routes voor bloedtoevoer bij occlusies en bevorderen collateraliteit.

Klinisch gezien zijn hersenslagaders belangrijk vanwege aandoeningen zoals ischemische beroertes door occlusie, intracraniële aneurysmata en subarachnoïdale bloedingen bij ruptuur, evenals arteriële malformaties. Diagnostiek maakt gebruik van CT- of MRI-beeldvorming en angiografie. Behandeling richt zich op acute reperfusie bij ischemie, preventie van beroertes door risicofactoren te behandelen, en bij structurele problemen chirurgische of endovasculaire ingrepen zoals endarteriëctomie of coiling/clippen van aneurysmata. Veranderingen in bloeddruk en autoregulatie spelen een cruciale rol in de pathofysiologie.