Gedraggebaseerde

Gedraggebaseerde is een bijvoeglijk naamwoord dat verwijst naar een aanpak, systeem of analyse die gebaseerd is op waargenomen gedrag van een persoon, dier of systeem, in plaats van op theoretische aannames of interne modellen. In het Nederlands is het verwant aan de Engelse term behavior-based en wordt het toegepast in verschillende vakgebieden.

In de informatica en cybersecurity beschrijven gedraggebaseerde methoden detectie en reactie op basis van patronen in gebruikers- en systeemgedrag, zoals afwijkingen van normaal gebruik. In veel gevallen worden data-analyse en machine learning ingezet om normaal gedrag te leren en afwijkingen te signaleren. Dit staat tegenover signature-based of modelgebaseerde benaderingen.

In robotica en kunstmatige intelligentie verwijst gedraggebaseerde robotics naar systemen die vertrekken vanuit eenvoudige, reactieve gedragingen en regels (zogenoemde subsumptie-architectuur), in tegenstelling tot complexe plannen. Dergelijke benaderingen zijn robuust in onbekende omgevingen en kunnen sneller reageren op veranderingen.

Voordelen zijn vaak flexibiliteit en schaalbaarheid en minder afhankelijkheid van volledig expliciete modellen; nadelen zijn onder meer moeilijkere interpretatie en mogelijke gevoeligheid voor ruis of verkeerde classificatie bij onduidelijk gedrag.

Het begrip wordt ook in andere domeinen gebruikt, zoals gedragsanalyse in de psychologie en onderwijs, waar men observeert en evalueert op basis van gedragspatronen. Het onderwerp is dus interdisciplinair en contextafhankelijk.