Erfgoedcentra

Erfgoedcentra zijn instellingen die zich richten op het behoud, de studie en de presentatie van cultureel erfgoed uit een bepaalde regio, gemeenschap of thema. Ze fungeren vaak als overkoepelende locaties waar archieven, museale collecties, bibliotheekmaterialen en soms immaterieel erfgoed worden samengebracht. De term wordt in het Nederlands gebruikt voor zowel zelfstandige centra als voor afdelingen binnen gemeenten, provincies, universitaire instellingen of erfgoedorganisaties.

Hun taken omvatten het verwerven, bewaren en conserveren van objecten, documenten, foto’s, kaarten en geluids- en video-opnamen; het registreren en ontsluiten van collecties via catalogi; en het faciliteren van onderzoek. Daarnaast organiseren erfgoedcentra tentoonstellingen, activiteiten en educatieve programma's voor scholen, vrijwilligers en het brede publiek. Digitale toegang en publieksvriendelijke presentatie zijn doorgaans belangrijke speerpunten, inclusief online collecties, databanken en digitale wandelingen of virtuele tentoonstellingen. Ook dragen zij bij aan de vastlegging van immaterieel erfgoed zoals lokale dialecten, gebruiken, ambachten en verhalen.

Beheer en financiering variëren: erfgoedcentra kunnen in eigendom zijn van gemeenten of provincies, onderdeel uitmaken van universiteiten of musea, of opereren als onafhankelijke instellingen. Samenwerking met archieven, bibliotheken, musea, erfgoedverenigingen en onderwijsinstellingen is gebruikelijk, zowel voor collectievorming als voor kennisuitwisseling en educatie.

Doel is doorgaans om erfgoed toegankelijk te maken voor een breed publiek, bij te dragen aan identiteitsvorming en het begrip voor regionale geschiedenis en cultuur te bevorderen.