Contextafhankelijk

Contextafhankelijk betekent dat de betekenis, werking of uitkomst van iets afhankelijk is van de context waarin het voorkomt. Wat juist is of wat er gebeurt kan variëren door factoren zoals tijd, plaats, betrokkenen en de aanwezigheid van andere elementen. De term wordt in verschillende vakgebieden gebruikt en benadrukt dat interpretatie niet los van de situatie kan worden gezien.

In de taalwetenschap verwijst contextafhankelijkheid naar hoe betekenissen van woorden en zinnen bepaald worden door de context, bijvoorbeeld de referentie van voornaamwoorden of de bedoeling van een uitspraak. Ook in literatuur en communicatie speelt contextafhankelijkheid een rol bij interpretatie en analyse. Daarnaast kan de sociale en culturele setting de interpretatie beïnvloeden.

In informatica en informatiesystemen kan een programma contextafhankelijk gedrag vertonen: de uitvoer of werking kan variëren op basis van omgevingsvariabelen, gebruikersprofiel, tijdstip of eerdere interacties. In de rechtspraak en beleidsvorming kan de interpretatie van regels of normen contextafhankelijk zijn, afhankelijk van omstandigheden van het geval. Het begrip is daarmee relevant voor ontwerp, evaluatie en toepassing van systemen, regels en communicatie in uiteenlopende domeinen.

Zie ook contextbewuste systemen, pragmatiek, semantiek, contextafhankelijkheid.