Cementumlaag

Cementumlaag is de dunne, calcificte laag die het worteloppervlak van een tand bedekt. Cementum zelf is een hard tandweefsel dat samen met dentine en het parodontale ligament de wortelbasis van een tand vormt en zo de wortel aan het kaakbot bevestigt. De cementumlaag verschilt van bot en dentine in samenstelling en mate van mineralisatie en speelt een cruciale rol in de aanhechting van het parodontale ligament.

Binnen de cementumlaag worden twee hoofdtypen onderscheiden: acellulair extrinsiek vezelcementum (AEFC) en cellulair intrinsiek vezelcementum (CIFC). AEFC bevat nauwelijks cellen en bestaat uit collageenvezels die de Sharpey's fibers vormen, waarmee het parodontale ligament aan de wortel wordt bevestigd. CIFC bevat cementocyten in lacunen en komt vooral apicaal voor of in later gevormde gebieden. Soms treedt een mengvorm op. De combinatie van deze typen bepaalt de uiteindelijke structuur en sterkte van de cementumlaag.

De cementumlaag ontstaat door activiteit van cementoblasten die afkomstig zijn uit het parodontale ligament. De aanmaak gaat door tijdens het leven van de tand, waardoor de laag op de wortel kan toenemen, vooral in respons op belasting en schade. Deze continue repliceert de verbinding tussen tand en kaakbot en biedt ruimte voor reparatie en aanpassing van de parodontale verbinding.

Klinisch zijn afwijkingen aan de cementumlaag relevant: hypercementose (toename van cementumlaag), resorptie of schade door orthodontische beweging en ontstekingen kunnen de integriteit van de wortel- en ligamentverbinding beïnvloeden. Radiologisch is cementum vaak dun en niet altijd duidelijk zichtbaar; bij CBCT kan de laag beter worden beoordeeld.