Bezittelijk

Bezittelijk is een Nederlands begrip dat betrekking heeft op eigendom en bezit. In de grammatica wordt bezittelijkheid uitgedrukt met bezittelijke vormen, die in twee hoofdtypen voorkomen: het bezittelijk bijvoeglijk naamwoord en het bezittelijk voornaamwoord. Beide dienen om aan te geven dat iets toebehoort aan iemand, maar ze hebben verschillende functies in de zin.

Het bezittelijk bijvoeglijk naamwoord (bezittelijk determiner) verschijnt voor het zelfstandig naamwoord en geeft eigendom aan: mijn boek, jouw auto, zijn huis, onze plannen, hun ideeën. Het stemming qua persoon en getal af met de bezitter en niet met het woordelijk bezit.

Het bezittelijk voornaamwoord staat zelfstandig en verwijst naar bezit zonder noemenswaardig eerder genoemd begrip: Dit boek is van mij; Die auto is van jou. In de taal kunnen ook vormen zoals de mijne, de jouwe, de zijne, de hare, de onze, de hunne voorkomen, als bezittelijke pronomen.

Het begrip bezittelijk komt overeen met de concepten van bezit en eigendom in andere talen en wordt vaak gebruikt in taalkunde en didactiek om onderscheid te maken tussen bezittelijke bijwoorden die een zelfstandig naamwoord voorafgaan en bezittelijke voornaamwoorden die zelfstandig kunnen staan of met lidwoorden worden uitgedrukt.

Samengevat beschrijven bezittelijke vormen wie iets bezit en bestaan in twee hoofdgebruiksvormen: als determineren voor een zelfstandig naamwoord en als zelfstandig verwijzend voornaamwoord. Bezittelijk is daarmee de grammaticale aanduiding van eigendom in het Nederlands.