Besmettingsplek

Besmettingsplek is een locatie waar een besmettelijk middel aanwezig is en mogelijk een infectie kan veroorzaken bij mensen die gevoelig zijn voor het pathogeen. De term kan verwijzen naar oppervlakken, voorwerpen, omgevingen, of delen van het menselijke lichaam waar ziekteverwekkers aanwezig zijn, maar ook naar ruimten of verbindingen zoals lucht, water of waterdruppeltjes waarin pathogenen kunnen overleven en overgedragen worden.

In de gezondheidszorg en in de voedselketen wordt veel aandacht besteed aan het identificeren en beheersen van besmettigingsplekken omdat besmetting van deze plaatsen kan leiden tot verspreiding van ziekte. Besmettingsplekken kunnen bestaan uit hoogcontactoppervlakken zoals deurklinken en bedhekjes, medische instrumenten die niet correct gesteriliseerd zijn, of sanitaire systemen waar verontreinigd water of aerosols voorkomen. Pathogenen kunnen bacteriën, virussen, schimmels of parasieten zijn en worden overgedragen door direct contact, druppelinfectie, aerosolen of besmette voorwerpen (fomieten).

Detectie en beoordeling vindt plaats door milieuproeven zoals oppervlak- en instrumentmonsters, luchtmonsters en laboratoriumanalyse (cultuur of moleculaire tests). Niet elke besmettigingsplek leidt tot ziekte; de risico's hangen af van de aanwezigheid en overleving van het pathogeen, de blootstellingsduur en de weerstand van de ontvanger.

Preventie en beheersing richten zich op reinigen en desinfecteren, handhygiëne, juiste steriliteit van instrumenten, isolatie en goede ventilatie. Materialen en ontwerpen van ruimten die gemakkelijker schoon te maken zijn, dragen bij aan het verkleinen van besmettigingsplekken.

Het concept is relevant voor volksgezondheid en infectiepreventie. Bij uitbraakonderzoek en risicobeoordeling worden vaak besmettigingsplekken geïdentificeerd en aangepakt om transmissie te voorkomen.