Basisreproductietal

Basisreproductietal, meestal aangeduid met R0, is een epidemiologisch maatstaf die aangeeft hoeveel nieuwe infecties een enkele geïnfecteerde persoon in een volledig vatbare populatie gemiddeld veroorzaakt. R0 is afhankelijk van drie factoren: de contactfrequentie tussen mensen, de kans op overdracht per contact en de duur van de besmettelijke periode. In eenvoudige SIR-modellen kan R0 worden uitgedrukt als R0 = β / γ, waarbij β de transmissiesnelheid per contact is en γ de verwijderingssnelheid (het tempo waarmee mensen uit de infectieuze toestand verdwijnen). Een alternatieve formulering is R0 = c × p × D, met c het gemiddeld aantal contacten, p de transmissiekans per contact en D de duur van besmettelijkheid.

Interpretatie: bij R0 groter dan 1 kan de uitbraak uitgroeien tot een epidemie; bij R0 kleiner dan 1 verdwijnt de transmissie doorgaans. R0 geldt alleen voor een volledig vatbare populatie zonder interventies. In de praktijk varieert het met demografie, gedrag, seizoensinvloeden en genomen maatregelen.

Schatting en toepassingen: R0 kan worden geschat uit vroege groeicijfers van gevallen, of uit veldwerk met contactpatronen en generatie-intervallen. Het is ook nuttig voor beleidsdoelen: de drempel voor groepsimmuniteit is 1 − 1/R0; om een epidemie onder controle te houden is immunisatie of blootstelling nodig zodat de effectieve reproductietal Rt onder 1 ligt.

Beperkingen: R0 is geen vast getal; het is contextafhankelijk en kan veranderen door interventies, vaccinatie en populatie-variaties. Rt weerspiegelt de huidige situatie en kan hoger of lager zijn afhankelijk van maatregelen en immuniteitsniveau. Daarom dienen beleidsbeslissingen vaak te worden gebaseerd op Rt-analyses en generatie-intervalgegevens naast R0.