Arbeidsmiddelen

Arbeidsmiddelen zijn gereedschappen, machines en andere middelen die door de werkgever aan werknemers ter beschikking worden gesteld om arbeid te verrichten. Het begrip omvat zowel handgereedschap als elektrische gereedschappen, machines en overige uitrusting die nodig is om taken uit te voeren. Bij arbeidsmiddelen gaat het om zaken die de arbeid mogelijk maken en die invloed hebben op veiligheid en gezondheid op het werk.

Voorbeelden zijn handgereedschap zoals schroevendraaiers en hamers, elektrische gereedschappen zoals boormachines, machines zoals zaagmachines, hefmiddelen zoals kranen of heftrucks, materieel voor transport en heffen, en tijdelijke uitrusting zoals ladders en steigers. Ook toebehoren, bevestigingsmaterialen en accessoires vallen hieronder. In het kader van veiligheid is het belangrijk dat arbeidsmiddelen geschikt zijn voor de taak en passen bij de gebruiker.

De werkgever is verantwoordelijk voor de selectie, aanschaf, onderhoud en de veilige inzet van arbeidsmiddelen. Dit omvat een risicobeoordeling, duidelijke gebruiksinstructies, passende training en het zorgen voor onderhouds- en inspectie-schema’s. Werknemers moeten arbeidsmiddelen gebruiken zoals bedoeld, defecten melden en geen veiligheidsvoorzieningen verwijderen of wijzigen.

Regelgeving kent eisen op het gebied van veiligheid en conformiteit. Machines en sommige gereedschappen vallen onder EU-wetgeving zoals de Machinerichtlijn; in Nederland zijn deze eisen opgenomen in de Arbeidsomstandighedenwet en bijbehorende regelgeving. Periodieke keuringen, onderhoud en opslagvoorschriften dragen bij aan veilige werking en voorkomen ongevallen.