Afboeken

Afboeken is een boekhoudkundige handeling waarbij een bedrag of activum uit de boekhouding wordt verwijderd omdat het geen waarde meer vertegenwoordigt of oninbaar is geworden. De term wordt veel gebruikt in de Nederlandse en Belgische praktijk en kan betrekking hebben op vorderingen, voorraden, vaste activa of immateriële activa. Het afboeken resulteert doorgaans in een verlies en verlaagt de waarde van de betreffende post op de balans.

In de praktijk komen verschillende vormen van afboeken voor. Bij een oninbare vordering wordt meestal een loss on vorderingen geboekt en wordt de debiteur uit de administratie verwijderd. Bij voorraden kan een afwaardering of afboeking nodig zijn als producten verouderd of beschadigd zijn, waardoor de kostprijs hoger is dan de verwachte opbrengst. Bij vaste activa of immateriële activa kan een impairment plaatsvinden wanneer de recoverable amount lager is dan de boekwaarde; de verliespost wordt geboekt en de boekwaarde van het activum daalt. Soms kunnen afboekingen achteraf worden teruggedraaid als er later alsnog waarde wordt herwonnen, afhankelijk van de relevante normen.

De regelgeving en normen die van toepassing zijn verschillen per jurisdictie. In de internationale context spreken veel normen over impairment (bijvoorbeeld IAS 36) en over het onderhoud van een juiste waardering in de jaarrekening. In Nederland en België spelen zowel nationale GAAP-keuzes als IFRS-standaarden een rol, met specifieke richtlijnen voor de toelichting en verwerking in de jaarrekening. Daarnaast kunnen fiscale regels invloed hebben op de aftrekbaarheid van afboekingen en de fiscale winst.

Zie ook: afwaardering, debiteuren, voorraad, impairment, IAS 36.